خاورمیانه از آثار معماری کلیشه ای اشباع شده است
عناصر سنتی اقلیم کویری؛ منبع الهام معماری شهرهای مدرن خاورمیانه
مرجع : The Atlantic Cities
خبرگزاری
ایمنا: عناصر سنتی اقلیم کویری همچون تپه های شن روان، واحه های کویری و
چادرهای بادیه نشینی امروزه منبع الهام معماران برای مدرن سازی شهرهای
خاورمیانه قرار گرفته اند. این الگوهای معماری هرچند موجب تعریف بافت جدیدی
در این شهرها شده اند، اما تکرار طراحی های مشابه، آنها را محکوم به کلیشه
ای شدن کرده است.
به گزارش ایمنا، در سال های اخیر
خاورمیانه به بزرگترین کلکسیون آثار معماری ممتاز در جهان معاصر تبدیل شده
است؛ خصوصا در کشورهایی که به اندازه کافی خوشبخت هستند که بتوانند ثروت
نفت خود را در شن زارها سرمایه گذاری کنند.
البته هم معماران
برجسته و هم معماران جوان دست اندرکار در این کشورها به طور مشابه از جاری
بودن طلای سیاه به عنوان پشتوانه طراحی های آزادانه منفعت برده اند و بدین
وسیله شهرهای خاموش گذشته در طی چند دهه اخیر به شهر آسمانخراش ها تبدیل
شده اند.
هرچند بسیاری از این ساختمان های جدید هیجان انگیز، مبتکرانه،
پایدار و به هر دلیل حیرت آور هستند، اما یا به دلیل فقدان بافت موجود یا
ماده قانون محدود کننده برای بافت شهری، معماران این بناها احساس می کنند
که نیاز است به مراجع کلیشه ای متوسل شوند تا به مشتریان و ساکنان آینده آن
این حس اطمینان را بدهند که ساختمان آنها به بافت و بوم منطقه و شهرشان
وابستگی و ارتباط دارد.
بسیاری از الگوهایی که در طراحی ساختمان های
مدرن شهرهای خاورمیانه ای از این دست مورد توجه و الهام گیری قرار گرفته،
ارجاع به پدیده های طبیعی عمدتا کویری است: تپه های شن روان و بادهای کویری
یا جایگاه مقدسی در یک واحه. برخی رجوع می کنند به طریقه ای از زندگی که
از قرار معلوم آن سوی یادها در گذر است: لنچ هایی که برای تجارت و صید
مروارید استفاده می شوند، یا خیمه های کوچ و بادیه نشینی. اینها در حقیقت
تصاویری الهام گرفته هستند که باید گفت صورتی دوبعدی از این پدیده ها ارائه
می دهند، به گونه ای که کل ماهیت یک مکان و فرهنگ را می خواهند تنها در یک
استعاره صوری محدود کنند. به همین خاطر است که وقتی از سوی یک شرکت و بیش
از ۵ بار یک الگو تکرار شود، رنگ نوآوری از آن زدوده شده و خسته کننده می
گردد.
از سوی دیگر این مسئله مطرح است که ساخت این شهرهای
حوزه خلیج فارس آنقدر جدید است که بافت خاص خود را شکل می دهد. زمانی
که این تعداد ساختمان های معتبر و دارای شکل و شمایل منسوب به یک سبک زندگی
پرماجرا و پرحادثه کنار هم قرار می گیرند، اندک اندک یک بوم جدید و
یک ریخت منسجم را شکل می دهند. این ساختمان های هیجان انگیز معاصر به نوبه ی
خود آنقدر قوی هستند -بخصوص زمانی که همراه با یکدیگر به عنوان یک گروه
نامیده شوند- که دیگر این رجزنامه ها برای منطقه گرایی و بافت گرایی شاید
حتی ضروری هم نباشند.
سلام